تبلیغات
شهید مطهر - گروه هاى چهارگانه اهل دنیا و اوصاف آنان در نهج البلاغه خطبه 32
از برخى آیات دیگر نیز همین معنى به خوبى استفاده مى شود , در همه این آیات آنچه در رابطه انسان و جهان نفى شده و (( نبایستنى )) تلقى شده , اینست كه دنیا (( نهایت آرزو )) و شیئى كه به آن (( رضایت )) داده شده و به آن قناعت شده است , شیئى كه مایه (( دلخوشى )) و سرگرمى است و آدمى (( آرامش )) خویش را در آن مى خواهد بیابد , واقع شود . این شكل رابطه است كه به جاى اینكه دنیا را مورد بهره بردارى انسان قرار دهد انسان را قربانى ساخته و از انسانیت ساقط كرده است .

در نهج البلاغه نیز به پیروى از قرآن به همین دو دسته بر مى خوریم , دسته اول كه بیشترین آنها است با موشكافیهائى دقیق و تشبیهات و كنایات و استعاراتى بلیغ و آهنگى موثر , ناپایدارى جهان و غیر قابل دلبستگى آن , تشریح شده است . و دسته دوم نتیجه گیرى است كه عینا همان نتیجه گیرى قرآن است . در خطبه 32 مردم را ابتداء به دو گروه تقسیم مى كند : اهل دنیا و اهل آخرت , اهل دنیا به نوبه خود به چهار گروه تقسیم شده اند :

گروه اول مردمى آرام و گوسفند صفت مى باشند , و هیچگونه تباهكارى نه به صورت زور و تظاهر و نه به صورت فریب و زیر پرده , از آنها دیده نمى شود , ولى تنها به این دلیل كه عرضه اش را ندارند , اینها آرزویش را دارند , اما قدرتش را ندارند .

گروه دوم هم آرزویش را دارند و هم همت و قدرتش را , دامن به كمر زده , پول و ثروت گرد مى آرند , یا قدرت و حكومت به چنگ مى آورند , و یا مقاماتى را اشغال مى كنند و از هیچ فسادى كوتاهى نمى كنند .

گروه سوم گرگانى هستند كه در لباس گوسفند , جو فروشانى هستند گندم نما , اهل دنیا , اما در سیماى اهل آخرت , سرها را به علامت قدس فرو مى افكنند , گامها را كوتاه بر مى دارند , جامه را بالا مى زنند , در میان مردم آنچنان ظاهر مى شوند كه اعتمادها را به خود جلب كنند و مرجع امانات مردم قرار گیرند .

گروه چهارم در حسرت آقائى و ریاست به سر مى برند و در آتش این آرزو مى سوزند اما حقارت نفس , آنان را خانه نشین كرده است و براى اینكه پرده روى این حقارت بكشند , به لباس اهل زهد در مى آیند .

على (ع) این چهار گروه را على رغم اختلافاتیكه از نظر برخوردارى و محرومیت , و از نظر روش و سبك , و از نظر روحیه دارند جمعا یك گروه مى داند : اهل دنیا , چرا ؟ براى اینكه همه آنها در یك خصیصه مشتركند : و آن اینكه همه آنها مرغانى هستند كه به نحوى , مادیات دنیا آنها را شكار كرده و از رفتار و پرواز انداخته است , انسانهائى هستند اسیر و برده .


پی نوشت:
سیرى درنهج البلاغه ( صفحه : 280-281)



طبقه بندی: سیری در نهج‌ البلاغه،
برچسب ها: شهید مطهری، نهج البلاغه، اهل دنیا،