تبلیغات
شهید مطهر - رابطه میان زوجین در آیه 21 سوره روم
رابطه میان زوجین در آیه 21 سوره روم
انسان نوعى دیگر احساسات دارد كه از لحاظ حقیقت و ماهیت با شهوت مغایر است . بهتر است نام آنرا عاطفه و یا به تعبیر قرآن ( مودت ) و ( رحمت ) بگذاریم . انسان آنگاه كه تحت تأثیر شهوات خویش است , از خود بیرون نرفته است , شخص یا شى ء مورد علاقه را براى خودش مى خواهد و به شدت مى خواهد . اگر درباره معشوق و محبوب مى اندیشد بدین صورت است كه چگونه از وصال او بهره مند شود و حداكثر تمتع را ببرد . بدیهى است كه چنین حالتى نمى تواند مكمل و مربى روح انسان باشد و روح او را تهذیب نماید .

اما انسان گاهى تحت تأثیر عواطف عالى انسانى خویش قرار مى گیرد , محبوب و معشوق در نظرش احترام و عظمت پیدا مى كند , سعادت او را مى خواهد , آماده است خود را فداى خواسته هاى او بكند . اینگونه عواطف , صفات و صمیمیت و لطف و رقت و از خود گذشتگى به وجود مى آورد برخلاف نوع اول كه از آن خشونت و سبعیت و جنایت بر مى خیزد . مهر و علاقه مادر به فرزند از این مقوله است . ارادت و محبت به پاكان و مردان خدا , و همچنین وطن دوستیها و مسلك دوستیها از این مقوله است .

این نوع از احساسات است كه اگر به اوج و كمال برسد همه آثار نیكى كه قبلا شرح دادیم بر آن مترتب است و هم این نوع است كه به روح شكوه و شخصیت و عظمت مى دهد بر خلاف نوع اول كه زبون كننده است . و هم این نوع از عشق است كه پایدار است و با وصال تیزتر و تندتر مى شود بر خلاف نوع اول كه ناپایدار است و وصال مدفن آن به شمار مى آید . در قرآن كریم رابطه میان زوجین را با كلمه (( مودت )) و (( رحمت )) تعبیر مى كند (1) و این نكته بسیار عالى است . اشاره به جنبه انسانى و فوق حیوانى زندگى زناشوئى است . اشاره به اینست كه

عامل شهوت تنها رابطه طبیعى زندگى زناشوئى نیست . رابط اصلى صفا و صمیمیت و اتحاد دو روح است و به عبارت دیگر آنچه زوجین را به یكدیگر پیوند یگانگى مى دهد مهر و مودت و صفا و صمیمیت است نه شهوت كه در حیوانات هم هست . مولوى با بیان لطیف خویش , میان شهوت و مودت تفكیك مى كند , آنرا حیوانى و این را انسانى مى خواند . مى گوید :

خشم و شهوت وصف حیوانى بود
مهر و رقت وصف انسانى بود
این چنین خاصیتى در آدمى است
مهر , حیوان را كم است , آن از كمى است


فیلسوفان مادى نیز نتوانسته اند این حالت معنوى را كه از جهاتى جنبه غیرمادى دارد و با مادى بودن انسان و مافوق انسان سازگار نیست , در بشر انكار كنند . برتراند راسل در كتاب زناشوئى و اخلاق مى گوید : (( كارى كه منظور از آن فقط در آمد باشد نتایج مفیدى به بار نخواهد آورد . براى چنین نتیجه اى باید كارى پیشه كرد كه در آن ایمان به یك فرد , به یك مرام یا یك غایت نهفته باشد . عشق نیز اگر منظور از آن وصال محبوب باشد كمالى در شخصیت ما به وجود نخواهد آورد و كاملا شبیه كارى است كه براى پول انجام مى دهیم . براى وصول به این كمال باید وجود محبوب را چون وجود خود بدانیم و احساسات و نیات او را از آن خود بشماریم )) .

پی نوشت:

*جاذبه و دافعه امام علی علیه السلام
1 - و من آیاته ان خلق لكم من أنفسكم ازواجا لتسكنوا الیها و جعل بینكم مودة و رحمة . (سوره روم , آیه 21) .